Nos últimos días non podo máis que agradecer o apoio que están a amosar moitos medios de comunicación ao noso traballo na revista Código Cero. Así, a semana pasada, dende Culturagalega.org tiveron a ben contactar comigo para dar a miña opinión sobre o estado das aplicacións móbiles en Galicia nun interesantísimo artigo no que fan un bo retrato do fenómeno, o que practicamente coincidiu no tempo cunha entrevista publicada en El Correo Gallego co gallo do 10º aniversario da edición impresa de Código Cero.
A entrevista publicada onte na edición impresa de El Correo Gallego foi unha grata sorpresa, especialmente polo feito de vir reseñada na portada do xornal compostelán.
Quen tivo a ben facerme a entrevista non foi outro que Xabier Sanmartín Cuevas (quen entrevistara ao profesor José Luis Orihuela hai poucos meses), e unha blogueira do mesmo xornal, Arantxa Serantes, tamén aproveitou o seu texto para rendernos unha homenaxe. Moitas grazas a ambos.
Como a edición en papel do diario xa non está dispoñible nos quioscos, e na web non pode lerse o texto íntegro, publico aquí unha transcrición:

“Antes, cando saíu o primeiro iPhone, a xente preguntábame o que tiña na man”

MARCUS FERNÁNDEZ Webmaster e subdirector da revista Código Cero

Marcus Fernández é dos profesionais galegos máis curtido nas novas tecnoloxías, augas que hoxe o bañan todo pero que no 2001, cando non había YouTube, nin Facebook, nin Twitter, el xa navegaba. Coñecémonos ao traballar na etapa inicial do Correo TV, e dende a súa labor como subdirector de Código Cero, hoxe repasa para EL CORREO GALLEGO a evolución de dita revista ao cumprir os seus 10 anos. Retrata ademais o desenvolvemento tecnolóxico logrado en Galicia.

En que foi cambiando o interese dos lectores?

Houbo un desprazamento… O PC deixou de ser o centro da atención para dirixirse todas as miradas á Internet e, xa nos últimos anos, á mobilidade. Cada vez a tecnoloxía está a verse máis como unha ferramenta, iso facilita un público máis variado, aínda que o principal valor que temos é o feito de que o sector TIC (Tecnoloxía da Información e a Comunicación) galego medrase e collese forza, xa que ao sermos o único medio especializado no mesmo, fai que os seus axentes estean pendentes do que publicamos. Non é así moi importante o noso número de lectores, senón o feito de que é rico en estudantes e profesionais galegos que contan con nós para informarse e para dar a coñecer as súas actividades.

Como variou o traballo á hora de xestionar información?

Aínda que dende o comezo centramos o noso fluxo de traballo na Internet, o volume de novas coas que traballamos é cada vez maior, o que tamén supón un importante atranco. Agora non temos que esforzarnos para atopar información do sector tecnolóxico en Galicia, senón todo o contrario. Pasamos de escribir sobre tecnoloxía no mundo, reservando un pequeno espazo a iniciativas galegas, a facer xusto o contrario…

Qué liñas deben destacarse en Galicia en relación ao logro das TIC durante eses 10 anos?

As iniciativas para loitar contra a fenda dixital no rural foron do máis destacable… o que se traduciu tanto na mellora de infraestruturas para levar a Internet máis aló dos grandes núcleos de poboación como á evanxelización a través da formación e da creación de servizos que hoxe vemos tan naturais como a cita médica a través da web.

Que fenómeno destacaría do chorro de novidades?

O fenómeno das plataformas de redes sociais coma Facebook ou Twitter pilloume por sorpresa. Parecíame complicado que os usuarios da rúa adoptasen con tanta intensidade e en tan pouco tempo unhas ferramentas que noutros tempos quedaban relegadas aos amantes da tecnoloxía. Tamén a popularización dos smartphones foi abraiante. Lembro que cando eu facía uso do meu iPhone (o primeiro modelo, que non chegou a comercializarse en España) a xente preguntábame o que tiña na man, e tras a chegada do iPhone 4 resulta case imposible non atopar a alguén utilizando un dos móbiles de Apple en calquera cafetería concorrida.

Que debe mellorar na saúde deste sector en Galicia?

O acceso á Rede no rural (mesmo nos suburbios das cidades), a creación de servizos que os cidadáns desconectados consideren de interese, a proliferación de contidos en liña por e para os galegos (estamos a vivir unha crise moi importante a este respecto) e o fornecemento das empresas do sector a nivel económico, pois aínda que hai moitos proxectos interesantes, a captación de financiamento segue a ser un atranco difícil de superar lonxe dos centros de decisión internacionais.

Como é hoxe esa Galicia 2.0?

Temo que a situación non está a altura do agardado. Hai uns anos tiñamos unhas expectativas moi boas, co xurdimento do chamado Blogomillo e numerosos proxectos de comunicación na Internet en galego, pero moitos esmoreceron, e agora temos unha importante carencia de contidos na nosa lingua. É algo que temos que solucionar entre todos. Cómpre subliñar que non é preciso crear plataformas galegas para a difusión de contidos, pois podemos galeguizar o uso das actuais, coma se fixo coa tradución da interface de uso de Facebook. Non precisamos dun YouTube en galego, senón que o que debemos facer é encher YouTube de vídeos en galego, e gañar a pulso un espazo na web, o que esperemos que sexa aínda máis visible en 2013, cando é posible que teñamos dominio para a lingua e a cultura galegas (o .gal).

Caducarán as redes sociais?

Non estamos ante unha moda, senón ante un cambio de paradigma. Ata o momento os medios de comunicación difundían contidos e os usuarios consumíanos, pero agora calquera é emisor e receptor de información, o que non vai mudar. Iso tampouco supón a desaparición das canles de lecer consideradas como pasivas. Pode que esteamos a sobrevalorar a audiencia dalgunhas canles (o consumo televiso é moi superior ao de, por exemplo, YouTube) e teremos que deixar pasar varios anos para colocar as cousas en perspectiva, aínda que do que non teño dúbida é de que o futuro é unha cidadanía conectada, especialmente grazas ás plataformas móbiles.

Para rematar tamén quero agredecer os comentarios que fixeron moitos amigos a través de Twitter, Facebook e móbil para dar conta de que viran a entrevista. Pilláronme nun momento persoal no que os folgos foron especialmente benvidos.

Onte tiven a fortuna de poder asistir ao segundo aniversario da LaconNetwork en Arteixo, no que foi unha das mellores edicións do encontro, aínda que igual cun formato que está un tanto afastado do aire informal deste tipo de eventos, pero do que coido que gozamos todos os participantes dun xeito ou outro.

Pero do que quería dar conta no blog é da cantidade de trebellos que podían verse no Centro Tecnolóxico de Arteixo, cantando especialmente o tablet U97, que podiamos considerar como un fistro de pecador, por ser un dispositivo con Android 2.3 que disfraza o seu software de Android 4.0 e o seu hardware de iPad. ¡Nin Gotenks chegaba a tanto!

Tamén foi unha gozada ver o ben que ía a última versión do Slot Racing no Galaxy Nexus do seu autor, Alberto Ruibal. Un grande xogo nun grande móbil.

Aínda que para grande, o Galaxy Note, un dispositivo que resístome a chamar móbil polo seu inmenso tamaño. Para min é unha PDA moderna, que incluso admite a entrada de texto escrito con lapis.

Si, ver a alguén falando con semellante trebello na orella dá unha impresión moi rara, pero ao final parace que iso do tamaño dos smartphones é algo que só estará limitado polo tamaño dos petos dos pantalóns dos usuarios
Aínda que a min ao ver semellante cacharro na orella véñame sempre á memoria un chiste un tanto malo:

- Manolo, chámote polo cortacéspede.
- ¡Carallo, que ben se oe!

E, pasando de hardware a software, Camilo Ameijeiras amosounos a aplicación móbil oficial da LaconNetwork, que por fin podemos descargar da App Store. Todo un carameliño que poderemos ver en distintos sabores en eventos futuros, grazas Bits for meetings (B4M).

Estes días está a falarse moito da obsolescencia de modelos de negocio coma o do cine ou a música co gallo do peche dos servidores de Megaupload, pero o certo é que a tecnoloxía está a afectar a moitas outas cousas que antes considerabamos cotiás, como amosan nun esaxerado vídeo promocional (que descubrín no blog de Sonia Blanco) do libro Digital Leader do autor de Socialnomics:

Digo que é unha esaxeración porque tecnoloxías como as peaxes de autopistas automáticas levan moitos anos funcionando, e non substituíron ás tradicionais totalmente, simplemente porque pensar que toda a poboación vai adoptar masivamente as novas tecnoloxías non é realista. Pero que os reloxos de pulso, os tocho-manuais de instruccións de moitos produtos, os mapas, os espertadores e os DVD teñen os días contados como produtos masivos está clarísimo. Non penso o mesmo da televisión (os medios pasivos seguirán tendo peso) e a radio terrestre (iso da radio por satélite só está de moda nos EE.UU.); mentres que dos xornais e dos libros en papel, aínda que estou seguro de que quedarán coma produtos marxinais, non é algo que vaia acontecer en só 6 anos.

O pasado sábado tiven a fortuna de visitar o programa A Revista Fin de Semana da TVG para falar do 10º aniversario da edición impresa da revista Código Cero, o fenómeno das redes sociais e a iniciativa para conseguir un dominio para a lingua e a cultura galegas:

Pero para min o mellor da visita ao programa da Galega foi un momento sumamente breve no que a presentadora do programa, Lorena Pose, soltou fóra de antena un Lore, Lore, Macu, Macu. Non puiden conter a risa.

Durante a retransmisión tamén gustei do feito de que José Luís Pérez Lado citase algunhas das miñas palabras en Twitter, aludindo a temas como a formación para superar a fenda dixital, as redes sociais para a prospección de novas e tendencias e a seguridade de que imos ter un .gal en 2013.

Aproveito a ocasión para agradecer o apoio constante por parte de moitos compañeiros da CRTVG, como a xente que no seu día estaba no Bos Días, aos responsables de A Solaina e, moi especialmente, á grande familia que é a Radio Galega, onde profesionais como Xosé María Fernández Pazos, Cristina García, Rocío Pereira, Pepe Carreira e moitos outros sempre me trataron coma un máis da casa. ¡Así dá gusto traballar!

Hoxe é o día no que La Voz de Galicia estrea nova feitura da súa páxina web, o que nun principio se anunciaba como un acontecemento feliz no que aseguraban que era unha aposta pola inmediatez e unha mellora da usabilidade do espazo virtual, cun maior nivel de personalización e grandes melloras.

Si, como anuncio queda ben, pero a práctica é ben distinta. Temos un novo xornal electrónico no que é certo que hai máis multimedia, o que se nota especialmente nas galerías de imaxes (característica que parece sacada da aplicación para iPad de La Voz), pero parece que as melloras rematan aí, indo todo o demais para peor:
- Menú de navegación: Inicialmente a simplificación do menú superior é unha nova magnífica, pois o menú anterior era absurdo, pois ocupaban a metade do espazo contidos (servizos integrados) que pouco ou nada tiñan que ver con La Voz de Galicia e os seus lectores, pero finalmente é o meirande erro do novo molde da web, pois cada vez que vas a unha das seccións quedas encerrado na mesma, de xeito que para saltar a outra sección tes que pasar antes pola portada, o que mata totalmente o concepto de barra de navegación e convértese nun ridículo exercicio de seguir as faragullas de pan coma Hänsel e Gretel.
Pero a cousa tamén é bastante mala no que á selección de seccións se refire. ¿Por qué están destacadas as áreas de Saúde e Emigración e España, Internacional, Sociedade e O Agro están agochadas baixo o apartado de +Máis? ¿Por qué segue ausente a sección de Marítimo? ¿Por qué unha sección bautizada coma O Agro está nun perfecto español? ¿Por qué Xente e Sociedade son seccións distintas?
- Deseño de portada: Ao entrar na portada atopamos unha composición a 3 columnas iguais, polo que pérdese o concepto de portada, e non sabes distinguir os criterios nos que distribúen as informacións. No anuncio do novo deseño aparece unha nova destacada a dúas columnas, polo que supoño que o molde que teñen actualmente activo non é o definitivo, o que non me sorprendería tras ver que a sección de blogs aínda ten a cabeceira vella.
- O menú dinámico: ter unha barra cos temas do día no menú de navegación é unha solemne parvada, que queda aínda peor cando vemos que os temas aparecen precedidos por un cancelo coma se fosen hashtags de Twitter. Lémbrame aos tempos nos que a xente metía arrobas por todas partes para facerse os modernos.
- Novas ao minuto: Que a páxina web actualízase constantemente é natural no medio e non supón ningunha novidade, polo que non sei por qué intentan destacar tal cousa, especialmente porque non hai un recadro de últimas novas nas que poder ver o que foi ese suposto último minuto. Coido que estamos ante un esquecemento, pois no anuncio da web si aparece tal prestación.
- Personalización da edición: Xa, xa… pero o recadro de personalización da edición local está no medio e medio da portada, tendo que facer varios desprazamentos de pantalla para chegar alí (está en altura a máis de 2.200 píxeles co comezo da páxina). Vaia, que é como se non deixase personalizar nada, pois unha nova pola que tes que facer scroll entre dúas e catro veces non é de portada nin nada que se lle pareza. Porque se algo conserva a web de La Voz é esa teima de facer portadas xigantes (manía que teñen os medios españois e que atenta ao sentido común, xa que destacar moitas cousas é como non destacar nada).
- Contidos: ao movérmonos polas distintas seccións da nova web coido que hai dúas cousas que se lle veñen a un á cabeza: grande e pouco. A este respecto é moi atinado o comentario que fixo Xoan Castro en Twitter:

Dá a impresión de que a nova política de La Voz de Galicia é reforzar a súa edición impresa e deixar desnutrida a súa versión dixital (á vez que coa boca grande din o contrario). Aínda que falen de renovación estamos ante unha poda, polo que agora só queda agardar a que deixen que a árbore volva a medrar, porque como continúen a mimar só ao xornal dos 130 anos, van seguir o camiño deses negocios familiares que quedan sen relevo xeracional e teñen que pechar. Por fortuna para eles, a fenda dixital aínda é moi pronunciada en Galicia, e terá moito tempo para corrixir erros coma este.

Para rematar quixera dicir que, cando menos hoxe, o funcionamento da páxina web de La Voz de Galicia foi malísimo, o que podería vir provocado polos usuarios que queren ver as novidades que presenta a páxina, pero que posiblemente sexa consecuencia dalgúns dos cambios presentes (o feito de ter que visitar constantemente a portada e que esta recargue de xeito automatico cando a temos aberta poderían ter o seu prezo). E con mal funcionamento refírome a que hai veces que non cargan as páxinas ou cargan parcialmente, o que resultaba especialmente penoso ao intentar ler o xornal na súa versión en galego (que durante boa parte do día era unha invitación a bloquear o acceso a La Voz, pois a web conserva a nosa preferencia e déixanos atrapados nunha serie de páxinas que non cargaban nunca, nin sequera para poder volver á edición en español).
Esperemos que a cousa vaia pulíndose, e co tempo teñamos un medio dixital que se axuste ás demandas do público galego.
ACTUALIZACIÓN (5-1-2011):

Finalmente hoxe demostraron que o novo deseño ofrece a posibilidade de amosar novas destacadas a dúas columnas, aínda que o resto de contidos continúan a parecer dunha importancia uniforme, o que non é moi propio dunha portada.
ACTUALIZACIÓN (10-1-2011): Pensei que os problemas respondían a un mero axuste puntual, pero tras varios días comprobei que o boletín diario de titulares que recibo por correo electrónico carece de utilidade co cambio da páxina web, pois agora xa non remite as novas do día, senón que presenta unha chega de titulares separados por seccións, sen discriminar datas, de xeito que na sección de Santiago, por exemplo, inclúe informacións de ata hai 6 días:

Tamén comprobei que a sección de Melide leva o mesmo tempo sen incorporar novas cando na edición impresa si publicaron información da vila, o que paréceme un grande erro. Nos últimos anos miraba na edición dixital se saía algo de Melide no xornal para comentalo na casa e agora perdín tal oportunidade (e na Coruña non teño xeito de consultar a edición de Santiago do diario).